Edukacja historyczna, a wychowanie do wartości w pracy resocjalizacyjnej

Nie ma wychowania bez wartości. Wychowanie bez wartości jest jak pusty dzwon bez serca, który mimo rozkołysania nie wyda pożądanych dźwięków- prof. Krystyna Chałas.

   W związku z setną rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości w dyskursie społecznym coraz częściej pojawia się wartość jaką jest patriotyzm. Prowadzi to do szerszej dyskusji o potrzebie wartości jako takich w przestrzeni społecznej. Wychowanie ku wartościom staje się wyzwaniem i zadaniem edukacyjnym, co podkreśla wielu pedagogów, psychologów, filozofów, socjologów.

 Budowanie patriotyzmu w ojczyźnie i dla niej staje się dobrem wniesionym do Europy. Kształtowanie takich postaw winno mieć miejsce zwłaszcza w rodzinie i szkole, ale także w organizacjach młodzieżowych i społecznych, w związkach sportowych i innych organizacjach, dla których polskość jest ważna.

Wychowanie patriotyczne zajmuje istotne miejsce w procesie wychowania. Na jego treści składają się różne elementy, a jego ogniwem centralnym jest ojczyzna – z bogatymi tradycjami, w szczególny sposób pielęgnowanymi przez naród. Młody człowiek powinien zrozumieć, że patriotyzm jest jedną z istotnych wartości warunkujących rozwój osobisty i dobra wspólnego.

Współczesna szkoła  kształtuje i rozwija patriotyzm w integracji z rodziną, bo rodzina jest pierwszym źródłem przekazywania tradycji narodowej, idei umiłowania wolności, wiedzy o historii i bohaterach narodowych, budowania poczucia więzi i ciągłości narodowej.

W rodzinie i w szkole kształtowane są cechy osobowe warunkujące postawę patriotyczną. Do nich należą poszanowanie godności własnej i drugiego człowieka oraz wytworów jego pracy, odpowiedzialność, pracowitość, solidarność, poszanowanie dziedzictwa kulturowego. Droga do patriotyzmu wiedzie m.in. przez: umiłowanie ojczystej ziemi, poznanie historii Polski, poszanowanie wolności i niepodległości, rozbudzanie szacunku do symboli narodowych, wspólne śpiewanie pieśni  oraz kultywowanie tradycji.

 Zadaniem szkoły staje się stworzenie sytuacji wychowawczych umożliwiających poznanie, przeżycie, urzeczywistnienie wartości patriotyzmu.

Polska kultura posiada bogaty zbiór dzieł literackich, historycznych i kulturalnych, podkreślających szlachetność czynów i postaw wybitnych Polaków, dla których zawsze żywe było hasło: Bóg, Honor i Ojczyzna. Warto korzystać z tego zasobu doświadczeń, pamiętając o wartościach wyzwalających uczucia, które poparte odpowiednio przekazaną wiedzą będą procentować w przyszłości pożądanymi postawami wychowanków. Wychowanie w szkole ku wartościom narodowo- -patriotycznym jest szczegółową egzemplifikacją wychowania rozumianego jako wspomaganie uczniów w urzeczywistnianiu własnej i właściwej hierarchii wartości. Stąd wynika potrzeba wspomagania wychowanków w zrozumieniu podstawowych pojęć, takich jak: ojczyzna, naród, państwo, patriotyzm itp. U podstaw wspomagania znajduje się celowe inspirowanie uczniów do określonej aktywności oraz stwarzanie wewnętrznych i zewnętrznych warunków sprzyjających, by ta aktywność trwała .

            W tym celu, w naszej placówce,  został opracowany i wdrożony do realizacji na rok szkolny2018/2019 program edukacyjno – wychowawczy „Wolna i niepodległa”, którego celem głównym jest wychowanie patriotyczne dzieci i młodzieży jako element przygotowania do 100 rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę a także włączenie się całej społeczności szkolnej do uroczystych obchodów 100-lecia niepodległości Polski. W tym celu podejmuje się wiele działań propagujących  wartości patriotyczne i obywatelskie poprzez udział w konkursach, turniejach, quizach, wycieczkach, akcjach społecznych, współpracach z instytucjami organizacjami pozarządowymi oraz spotkaniach z ciekawymi ludźmi. Podejmowane kroki służą budowaniu szacunku dla symboli narodowych, kształtowaniu postaw patriotycznych, poczucia tożsamości narodowej, lokalnej i kulturowej, uświadamiają uczniom znaczenie wolności i patriotyzmu w życiu każdego człowieka i narodu. Ponadto rozwijają zdolności twórcze i artystyczne uczniów, umiejętność pracy w grupie i komunikowanie się oraz integrują uczniów całej szkoły.

Wychowanie ku wartościom w naszej placówce zostało przedstawione na VI konferencji „Dzielenie się dobrymi praktykami Edukacja historyczna, a wychowanie do wartości w pracy resocjalizacyjnej”, która odbyła się 7.12.2018 roku. Została ona zorganizowana przez Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w Wałbrzychu. Gośćmi specjalnymi Konferencji byli: Dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Pani Wanda Gołębiowska, Dyrektor Wydziału Edukacji i Nauki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego Pan Jerzy Więcławski, Zastępca Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu Pani Katarzyna Pawlak – Weiss oraz Zastępca Prezydenta Miasta Wałbrzycha Pan Zygmunt Nowaczyk. W tematykę konferencji wprowadziły wszystkich wykłady: dr Anny Karłyk – Ćwik z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej pt. „Rola wartości w wychowaniu resocjalizującym” oraz Pana Jerzego Rudnickiego z Instytutu Pamięci Narodowej Oddziału we Wrocławiu pt. „Wczoraj uczeń, dziś obywatel. Edukacja historyczna, a polski patriotyzm”.

Podczas konferencji zaprezentowałyśmy działania, osiągnięcia i metody pracy z edukacji historycznej w pracy z młodzieżą niedostosowaną społecznie w oparciu o program edukacyjno – wychowawczy „Wolna i niepodległa”, wsparty prezentacją multimedialną „Wychowanie ku wartościom w edukacji historycznej, w Zespole Placówek Specjalnych w Bystrzycy Górnej”.

Opracowały M. Uss, B. Kurowska